System kaucyjny wpływa na wybór sklepu i decyzje przy półce

Sklepy zyskują kolejny sposób, by przyciągnąć klientów: wygodny zwrot opakowań - 61% użytkowników systemu kaucyjnego deklaruje, że przynajmniej raz uwzględniło go przy wyborze miejsca zakupów, a 57% zrobiło dodatkowe zakupy przy okazji zwrotu. Jednak przy półce kaucja może działać w przeciwnym kierunku - 42% badanych wybrało przynajmniej raz podobny produkt bez kaucji. Raport „Od uczestnictwa do rutyny. Indeks Adaptacji Kaucja.pl 2026” pokazuje, że system staje się dla handlu także kwestią pozyskania klienta i ma wpływ na jego decyzje zakupowe.

Dla sklepów oznacza to dwa zadania: ułatwić odzyskanie pieniędzy po zwrocie i czytelnie pokazać kwotę do zapłaty przy zakupie. Konsument styka się bowiem z kaucją na obu etapach, a jego decyzje dotyczą zarówno miejsca zakupów, jak i konkretnego napoju.

Klient przychodzi oddać opakowania i robi zakupy

Możliwość odzyskania kaucji zaczyna mieć znaczenie przy wyborze sklepu. 61% użytkowników systemu deklaruje, że przynajmniej raz wybrało miejsce zakupów ze względu na łatwiejszy zwrot. Sklep przyjmujący opakowania ma więc dodatkowy argument, by przyciągnąć klienta. Sama wizyta często łączy oba cele: 82% użytkowników oddawało opakowania przy okazji zakupów, a 54% robiło to wielokrotnie. Dla części osób zwrot stał się też okazją do kupienia czegoś dodatkowo - takie doświadczenie deklaruje 57% korzystających z systemu.

Z perspektywy sklepu ważne jest to, że klient przychodzący z pustymi opakowaniami podejmuje również decyzje zakupowe. Wygodny zwrot daje mu kolejny powód, żeby wybrać właśnie ten sklep. Jeśli jednak na miejscu zastaje pełny automat albo nie wie, jak odebrać pieniądze, ta część wizyty może zaważyć na ocenie całych zakupów. Dlatego obsługę zwrotów trzeba traktować jako część obsługi klienta. Obejmuje ona także pomoc wtedy, gdy automat nie przyjmuje opakowania, i sprawne rozliczenie kaucji. – komentuje Piotr Okurowski, prezes zarządu Kaucja.pl.

Kaucję można odzyskać, ale decyzja zapada przy półce

Zwrotność kaucji nie sprawia, że konsumenci pomijają ją podczas zakupów. Przy kasie trzeba zapłacić więcej, a to może skłonić do ponownego spojrzenia na cenę lub wyboru innego napoju. Niemal połowa badanych deklaruje, że przynajmniej raz zwróciła większą uwagę na cenę po doliczeniu kaucji.

Część konsumentów na tej uwadze nie poprzestała. 42% badanych przynajmniej raz wybrało podobny produkt bez kaucji, a 29% zrezygnowało z konkretnego zakupu ze względu na kaucję. To sygnał dla producentów i sklepów: choć pieniądze można później odzyskać, kwota płacona dzisiaj ma znaczenie przy półce. 

Konsument płaci kaucję w chwili zakupu, a odzyskuje ją później. Dla handlu ważne jest, żeby te dwa momenty były dla niego zrozumiałe. Przy półce powinien wyraźnie widzieć cenę napoju i kwotę kaucji, a przy zwrocie móc sprawnie odebrać pieniądze. Wygodny punkt zwrotu może być argumentem za wyborem sklepu, ale nie usuwa znaczenia kwoty, którą klient musi najpierw wyłożyć. Dlatego obsługę zwrotów i informację o kaucji trzeba traktować jako powiązane elementy zakupów – dodaje Piotr Okurowski.

Młodsi częściej zwracają uwagę na cenę z kaucją

Przy sklepowej półce kaucja jest częściej zauważana przez młodszych konsumentów. W grupie 18–24 lata 62% badanych deklaruje, że przynajmniej raz zwróciło większą uwagę na cenę napoju po jej doliczeniu. Wśród osób w wieku 55 lat i więcej odsetek ten wynosi 42%. Różnica dotyczy także wyboru produktu: niemal połowa badanych w wieku 18–24 lata przynajmniej raz wybrała podobny napój bez kaucji, wobec 38% w grupie 55+. Pokazuje to, że poszczególne grupy wieku różnie reagują na kaucję podczas zakupów.